على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3620
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ميدان ( mayad n ) م . ع . ماد ميدا و ميدانا . ر . ميد . ميدانگاه ( mayd n - g h ) ا . پ . جاى فراخ و پهن كه در آن بنا نباشد . ميدانى ( mayd ni ) ا . پ . آرد خمير كرده شده براى ترتيب دادن حلوا و شيرينى . و كسى كه در پيشاپيش امير و يا وزير حركت كند و القاب آن را اعلان نمايد . و نوعى از چوبدستى دراويش . ميدة ( maydat ) ا . ع . طعام و خوان آراسته بطعام . ميدخ ( midax ) ا . پ . اسب سرخان . و اسب سركش . ميدع ( mayda ' ) ا . ع . ماهى دريايى كوچك . ميدع ( mida ' ) ا - ص . ع . كسى كه كفايت كند كارى را . يق : ما له ميدع : يعنى نيست او را كسى كه كفايت كند كار و عمل او را . و كلام ميدع : سخن اندوهآور كه از آن شرم دارند و نيكو نشمرند آن را . ميدع ( mida ' ) و ميدعة ( mida'at ) ا . ع . جامه كهنه . و جامهاى كه بدان جامه را از گرد و غبار نگاهدارند . و جامهاى كه هر روزه پوشند . ج : مرادع . ميدن ( midan ) ف ل - م . پ . نو بودن و مجدد بودن . و بيختن و پاك و پاكيزه كردن . و آرزو داشتن . ميده ( mayde ) ا . پ . آرد گندم دوباره بيخته . و نانى كه از آرد بىسبوس سازند . و قسمى از حلوا و باسدق . و ميده كردن : آرد را دوباره بيختن و نرم ساييدن . ميده ( mide ) ا . پ . زن پارسا . مىدهد ( maydehad ) ا . پ . مىفروش . و شرير و فاسق . ميدهسالار ( mayde - s l r ) ا . پ . نانوا و نانپز . ميدهنه ( mayde - neh ) ا . پ . هاى دويم ملفوظ - سفرهچى و چاشنىگير . ميدى ( mid ) ا . ع . آخر و انتها و انجام . ميدى ( maydiyy ) ص . ع . آهويى كه دست وى بدام افتاده باشد ، و چون آهويى بدام افتاده باشد مىگويند : اميدى ام مرجول : يعنى آيا دست آن بدام افتاده يا پاى آن . و رجل ميدى : مرد بريده دست . ميد ياريم ( mayde - y rim ) ا . پ . گاه پنجم از هشتاد روزى كه خداوند تبارك و تعالى در آن ايام مخلوق جاندار يعنى حيوان را خلق فرموده . ميد يوزارم ( mid - yuz rem ) ا . پ . هنگام چهل و پنج روز كه در آن هنگام آسمانها خلق شدهاند . ميديوسمه ( mid - yusame ) ا . پ . گاه دويم يعنى شست روزى كه در آن ايام آبها را خلق فرموده . مئذنة ( me'zanat ) ا . ع . جاى اذان و مناره و صومعه . ج : مياذين . مير ( mayr ) م . ع . مار عياله ميرا ( از باب ضرب ) : خواربار آورد جهة عيال خود . و مرت الدواء : به آب تر كردم و سودم دارو را . و مرت الصوف : زدم پشم را . مير ( mir ) ا . پ . مأخوذ از تازى - امير و پادشاه و سلطان و ملكزاده و شاهزاده و آغا و خداوند و حاكم و رييس و پيشوا و سردار و سالار و رييس طايفه . و از القاب سادات و كسانى كه از اولاد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله مىباشند . و ميرآتش : داروغه توپخانه و توپچىباشى . و ميرآخور : داروغه اصطبل . و ميرآش : آنكه بانك آش مىزند و مردم را بآش خوردن مىطلبد . و مير بكاول : خرج آور خانه . و مير حاج : رييس قافله حاجيان . و ميرده : دهباشى . و مير ديوان : مباشر ديوان و حاكم و فرمانروا . و ميرشب : آنكه اسم شب مىدهد و مهتر پاسبانان و داروغه شب . و مير شكار : رييس و مهتر شكارچيان . و مير عاشقان : گندنا و كراث . و مير عدل : داروغه عدالت خانه . و مير عرض : آنكه حاجات و عرايض مردم را بعرض مىرساند . و مير علم : آنكه لواى پادشاهى را بر مىدارد . و مير عمارت : رييس در خانه . و مير قافله : رييس و مهتر قافله . و مير كلام : مرد فصيح و خطيب زبانآور . و ميرلوا : بردارنده لواى پادشاهى . و مير مال : خزانهدار و رييس خزانه . و مير مجلس : رييس تشريفات و آنكه پذيرايى از مهمانان مىكند . و مير منزل : آنكه پيش از ورود لشكر ترتيب منزل مىدهد . و مير ميدان : مرد دلاور و شجاع كه با حريف خود مردانه پيش مىآيد . و مير هشت بهشت : لقب رضوان دربان بهشت . و مير هفتمين : ستاره زحل . مير ( mir ) ص . پ . ميرنده . مئر ( ma'er ) ص . ع . امر مئر : كار دشوار و سخت . مئر ( ma'er ) و ( me'ar ) ص . ع . مفسد و فتنهانگيز . مئر ( me'ar ) و ( meyar ) ع . ج . مئرة . مئر ( me'arr ) ص . ع . مرد بسيار جماعكننده . ميراب ( mir - b ) ا . پ . مباشر و ناظر تقسيم آبها . ميرآتش ( mir - tec ) ا . پ . توپچىباشى و داروغه توپخانه .